Số 562- 5 tháng 5, 2004 "Phố Rất Chiều", tranh sơn dầu Đinh Trường Chinh NỘI DUNG THƯ VHNT THƠ Trên Tàu Hỏa Từ Barcelona Đi Cerberès Nguyên Nhi v Da Thịt Kể Sự Tích Tình Yêu Đỗ Lê Anh Đào v zen archer / To An Uncertain Lady F. / Niềm vui của tôi   ian bui v Đêm trên quê hương  Cao Xuân Tứ v Chở thuê  Lynh Bacardi  v Dưới ánh sáng lễ hội nhiều màu & trên những nắp cống được giả định không còn chuột Thận Nhiên v Trừ tịch   Nguyễn Phước Nguyên v Pablo Neruda: Saddest poem / Bài thơ buồn nhất  Đỗ Lễ Anh Đào dịch v Đoản khúc chiều Phạm Lộc  v Hãy Vuốt Ve Nhau Cho Đến Khi Những Con Chữ Chảy Máu / Dự Tính Tôn Thất Phương v Giới thiệu tác giả: Emily Bronte (Nguyệt Trinh dịch)   TIN VĂN Nguyễn Quốc Trụ và Jennifer Tran phụ trách 1. Sống lùi thời đại 2. Quá khứ không bao giờ chết. 3. Ba Mươi Tháng Tư Đọc Thơ Thanh Tâm Tuyền 4. Tiểu Thuyết Chưa Chết 5. Đọc Nguyễn Ngọc Tư 6. Tởm   ĐỌC SÁCH  VƯƠNG TRÍ NHÀN :  Cây bút đời người LÊ MINH HÀ:  Đọc Cây bút đời người TRUYỆN NGẮN  / TÙY BÚT / KÝ NGUYỄN VIỆN :  Chung quanh là biển SÂM THƯƠNG:  Một tác phẩm nghệ thuật VÕ PHÚ :  Hai người bạn NGUYỄN TRUNG TÂY:  Con sâu, con nhộng, và cánh bướm NGUYỄN HÒA TRƯỚC :  Thông, của mùa sau mưa NGUYỄN VĂN THỌ :  Cõi ảo NGUYỄN NGỌC TƯ  :  Mối tình xưa NGUYỄN HOÀI PHƯƠNG:  Chuyện của một người thơ ngây ĐỖ HOÀNG DIỆU :  Cô gái đầu tiên và bài không tên cuối cùng NGUYỄN THỊ NGỌC LAN :  Quán bên đường CAO XUÂN HUY :  Cái lưỡi câu VÕ ĐẮC DANH:  U Minh Hạ, Long Đong Đời Cố Nông     .

Quý độc giả thân mến, Đã vào Thu. "Hữu thời trực thướng cô phong đỉnh Trường khiếu nhất thanh hàn thái hư" - (Không Lộ). Viết làm sao để bùng vỡ được cái tiếng thét cô đơn lạnh thấu trời của người ở lại. Sinh ra trên đời anh có việc của anh, tôi có việc của tôi.  Sự có mặt của anh trên cõi đời này không nằm trong dự tính của tôi; sự có mặt của tôi trên cõi đời này cũng không nằm trong dự tính của anh. Nhưng, chúng ta đã sống hạnh phúc tương tác. Như sự hiện diện của tôi mang cho anh niềm vui để sống; sự hiện diện của anh cho tôi niềm sống để vui. Ngọn quái phong như dừng lại bên đời, Ngàn năm mây trắng trong lời hư vô. Thư VHTN số này xin thét cùng Anh một tiếng không vậy! VHNT #562 được sắp xếp như những mảng màu của một Phố Rất Chiều (tranh Đinh Trường Chinh) và một chiều khá buồn nhưng không mang sắc bi quan. Khi đọc VHNT #562, tôi cảm nhận được vị đắng vị ngọt của các con chữ và trò sắp xếp ngẫu nhiên (hay có trật tự?) của người viết. Mặc ai muốn hiểu thế nào cứ tha hồ hiểu, các cây viết VHNT Liên Mạng chỉ cần nói ra được chút lòng trong suy gẫm;  giản dị thế thôi. Một kiếp tằm. Những sáng tác tự tháng 5 năm 2004 mà như đâu đây những năm tháng 2009. Tôi đọc đâu đó, thiên hạ cho rằng đời sống văn bút hải ngoại mỗi ngày một nhạt nhẽo vì thiếu đi cái không khí rảnh rang để tranh luận sôi nổi về những điều được viết và được đọc. Người ta không còn hứng để thẳng thắn tranh luận, mà chỉ nhường nhau một cách rất "nghệ sĩ" hoặc xông xáo đưa ra những "con" ý tưởng thật là "thằng" ngược đời. Riêng văn chương Việt Nam mình, thì thêm chút "chụp mũ" hèn hèn; thiệt không chịu nổi. Trong khi đó, hơn nửa thập kỷ trước đây, các tay bút của VHNT Liên Mạng đã dám tự vẫn văn kiến, thi kiến, họa kiến của mình, mà coi đó là "dự tính của một chứng ung thư mới!" (Tôn Thất Phương) Thiệt độc đáo! Dù đọc số đầu hay số cuối, quý độc giả có thể thấy rằng VHNT Liên Mạng là một sân chơi đầy ngẫu hứng, không "chuyên" nhưng mắc "nghiệp" -- một sân chơi mà luật chơi cơ bản là hãy cùng nhau chơi hết khí chất của mình, đừng đem chôn vùi nó, đập nó què quặt dưới lớp sáo ngữ xám xịt, nhăn nhó, hoặc sự lòe loặt diêm dúa gọi là văn chương thời đại. Xin gởi đến quý độc giả số VHNT #562 như lời nhắn tìm nhau trong một chiều rất phố. Thay mặt BBT Sung Nguyễn         Nguyên Nhi  Trên Tàu Hỏa Từ Barcelona Đi Cerberès   Con tàu kéo theo cái bóng trên vách đá Ðã bao chiều rồi, em Ðịa trung hải mù mù sóng xiết Gió vạn đại xoay loạn Trời nung nung rừng lá xém Vùng ven sương mây hãm lưng đèo Con tàu kéo theo cái bóng trên vách đá Bao chiều thế rồi, em Cái bóng anh Theo miết nỗi u trầm Xước máu Barcelona hè rưng rưng Hái chiếc lá chưa vội chín Em ngồi chơi tuổi lên mười Ðời xanh, đời rất xanh xa Bên ngoài cánh cửa trường nội trú Ngoài mắt nhìn nghiêm khắc của những nữ tu Anh đang chen chúc nơi đâu Ngột ngạt trong một hành lang chết nào đó Bên ngoài đời rất xanh xa Những đường tàu cắt nhau ở chốn không hẹn trước Làm sao ai hiểu nghĩa trùng phùng Mỗi sân ga sắp bày một định mệnh Phù phép như con súc sắc trong tay kẻ gian lận ở Gothic Quarter Ðôi khi hào phóng bất ngờ Mùa hè nở bung những mảng nắng Ga hè hong vỡ ngói tường xưa Ôi, em, tuổi nhỏ Từ thuở nào ta đã quẩn quanh nhau Hành lý cho những chuyến đi chỉ có những tầng lá úa Vô ý thất lạc một đoạn chỉ thời gian Mê miết đi nửa chừng quay lại ngó Ngọn lau trơ, chim vịt kêu chiều Mùa hè hực hở Rừng hạ tàn phai Ðường tàu chói lóa Con tàu say trôi trượt dốc dài Cây cỏ cháy trả màu về dất Tự trách mình không bằng cỏ cây Mai tàn tạ rũ đổ Một lần đi hỏi lại có lai sinh Lấy chi trả ơn người Bao mùa hè ta đã đi qua Nhớ không em Mùa hè ràn rụa cúc vàng Căn nhà nhỏ râm ran tiếng cười Ðóng sầm cánh cửa Lùng bùng ngăn kéo ký ức Sớm nhìn hoa lá mà vui Học hỏi từ cây từ cỏ Vo tròn mẫu giấy ném cho gió Gió mặn vị trường giang mùi đại hải Ðẫm thơm hò hẹn Ðẫm thơm mùi thơ dại Khuôn mặt nào sẽ hiện cuối sân ga Sau những mộ bia bên kia dốc Là điều bí ẩn của đời sống Khuôn mặt đã rất nhiều năm không gặp Một hôm nghe như từ cõi âm Nghe như sống nuối Ở những nơi chúng ta đã một lần từ giã Dường như sông núi vội xanh thêm Trời nước chừng ấm lại Mầm sống vẫn sinh sôi Chúng ta đã dửng dưng quay lưng Ði hăm hở như lần đầu khám phá ra tình yêu Thế giới tươm tràn trăng mật Rồi lúc nào đó bâng khuâng tự hỏi Ðất có nhớ người Ðoạn đường nào cũng là một lỡ lầm Không cách nào quay trở lại Anh không biện hộ cho lỗi lầm mình Nhưng vẫn luôn tự tha thứ Như kẻ làm cha mẹ soi sợi tóc bạc Nhìn đứa con đi hoang trở về Như em nén lòng tự nhủ Có một ngày anh quên Thử mở mắt nhìn Những vĩ nhân đã chiếm ngự viện bảo tàng Những thiên tài bây giờ chen chúc nhau trên tường gạch sân ga Những tác phẩm lớn phơi nắng mưa dọc đường sắt Những khẩu hiệu gào thét trên sườn đồi Trăm năm bỏ dở Sagrada Familia Nắng loang lở trên vách đá Người về hang động Gã matador chào biệt đấu trường Ung dung Con bò tót trọng thương vần điên say húc Tấm khăn choàng đỏ nhầu tơi Thời đại hấp hối Trong buổi chiều lịch sử này Con tàu vẫn kéo theo cái bóng trên vách đá Cái bóng anh xước máu Phố núi quanh queo mái đỏ tường gạch vôi Nuống giấc trưa nồng Nhẩn nha ngày tắt muộn Yên ả nơi này Bầy hải âu lao chao mé nước Ðôi cánh buồm căng lộng gió chân mây Yên ả nơi này Biển nằm hãm địa Lòng anh buồn lao lý đôi khi Chúng ta đang sống trong thời đại khủng khiếp Ồn ào chữ nghĩa khủng bố Phải không em Những bài tiểu luận có gài bom tự sát Những viên đạn bắn tỉa phục kích từ trang thơ Và những đứa con gái tội nghiệp Thẫn thờ tô màu mắt màu môi Ôi trang kinh tình yêu và những đứa con gái phù thủy Trên hỏa hình đài Anh vẫn là một người ngẫu hứng Làm chiếc bóng chạy miết theo con tàu Mê miết theo lầm lỗi và bất hạnh của mình Con bò tót đuổi riết theo tấm khăn choàng đỏ Ðuổi riết theo ngày tháng gió Một hôm thấy mình tan tác Thôi cũng qua một thời thơ dại Tiếng ghi ta trên sân ga chiều Hướng dương trổ vàng ngút dốc Ðịa Trung hải mù mù khói sương Vạt tóc bay loạn chiều Trầm nhạc chiều Nốt tan loạn trên hoa niên Tan loãng trên ký ức nhám nhúa Không có em Anh vẫn đi Những con người vẫn đi bên cạnh nhau Như những đường tàu Cô đơn lặng lẽ Như những hình tượng pantomime buồn thiu trên phố Ramblas Nơi anh đánh rơi chiếc thánh giá đầu tiên Âm thầm chiếc bóng Như những cột điện trơ trọi sườn đồi kia Không ai tháo gỡ dùm mớ dây chằng chịt Anh đi Cúi mặt Dè chừng cả tiếng nói mình Còi hú rúc nỗi đau nào đó Vách đá râm râm Bặt tiếng ve Nỗi đau xé tơi chùm phượng đỏ Thoi thóp rơi trong thành phố đầu hè Thành phố có ga tàu buồn tăm tối Mái lá âm âm mùi mốc bệnh Mùi gánh hàng rong Dòng kênh đen nhẻm rác rưởi Vầng trăng nửa khuya theo mẹ kẻo kịt đi về Con hẻm tù đọng bùn lầy Cống rãnh ứ nhụa bọ quăng Tiếng pháo kích những đêm chưa có em Tiếng rao hàng bặt câm Chợt gặp lại nỗi đau Nỗi đau như chửa gặp bao giờ Nỗi đau như vết đốt sâu Bất ngờ như môt khuôn mặt lạ Tình cờ loáng thoáng giữa sân ga Nhắc nhở những điều quen quen Nỗi đau không kịp nhận diện Như tách cà phê vỉa hè uống vội Băng qua đường tránh một chuyến mưa Như chút rượu cặn cùng đáy chén Uống dở dang một cuộc hẹn hò Như chiếc lá vừa rơi quanh đây Rồi sẽ nằm ép trong ngăn kéo nào đấy Trong ngôi nhà của chúng ta Có những điều tưởng thật binh thường Một nơi khác bỗng trở thành cấm kỵ Nên lúc nào anh cũng dành phần sơ suất Lúc nào anh cũng phạm một lỗi lầm Lúc nào cũng nặng điều bứt rứt Ở đây người ta vẫn còn hôn nhau trên sân ga Bầy chim câu ân cần mổ hạt Ân phúc tình yêu Tàu chiều đơn quạnh trơ khung thép Kéo mệt theo chiếc bóng u trầm Khoang toa vắng im Ghế hàng quạnh quẽ Không ai Không ai quanh đây Những người ta đã dâng tặng niềm vui Bằng niềm thống khổ của mình Phải thế không em Nên cần che dấu đi hạnh phúc thật Nên nói thật khẽ Nên cười rất nhẹ E hạnh phúc này có làm chạnh lòng ai Chiều Ðịa trung hải êm mơ Một phân vuông xanh lơ trên quả cầu con con góc bàn viết em Rì rào gió mặn Rì rào gió qua ruộng hướng dương sau mùa gặt Êm mơ con mắt bão Buổi chiều chưa có trong bản tin buổi sớm Nghe trong xe giờ tới sở Một buổi chiều chưa có trên trang nhất tờ báo nhặt vội Ðọc qua quít giữa giờ ăn Lẩn quất bóng hạm thuyền qua thánh địa Gió ù mang mang hồn Thập tự chinh Ðôi mắt trợn tròng Picasso Lục địa trôi Lúc nhúc con người đục, khoét Tàu lăn Gã hành khất rầu rĩ và những bài tình ca rầu rĩ Tiếng phong cầm vỡ vụn ngất trí Những hoàng hôn những bình minh trên bao lơn bão Cội trường xuân vắt vẻo phong ba Mặt trời kiệt máu Tàu lăn Ðồng ran ngô bắp khô cờ Tiếng còi thét nỗi đau nào đó Thế kỷ đang dừng lại ở ga nào Tình yêu hỏi còn chăng vận hội Nụ hôn còn vương vất giữa sân ga Con tàu kéo theo cái bóng trên vách đá Ðã bao chiều thế rồi, em Cái bóng anh theo miết nỗi u trầm Xước máu   ianbui  Zen Archer A silver bow made out of abandoned moonlight With arrows shaped from fragments of dreams Reaching into a void more empty than skies He gently drew upon his broken string: Having found Love so bitterly lost Let fly a silent scream            ~69~ Her illusions shattered Death wept, rose Then died (again) -ianbui 03'30'04  To An Uncertain Lady F. What price for goodwill lost, my love, That payment made for faith undone? What pain is but a ghost, my dove, Of cruel regrets when both are gone? -ianbui 04'20'04 * * * ian bui Niềm Vui Của Tôi Niềm vui của tôi ngày hôm nay là khoảnh khắc này khoảnh khắc giữa một ánh mắt tìm và nhịp trật trong tim khoảng cách lung liêng giữa vị mặn của lưỡi và vị ngọt trên môi của đôi bàn tay run rẩy trên vùng da thịt mân côi dưới vòm trời đầy lân tinh đặc nhánh Niềm vui của tôi là miếng bánh của hạnh ngộ chưa từng giữa bao phế phủ thịnh hưng trên chiếc phi thuyền vũ trụ gọi quả địa cầu Người đến— như cơn hồng thủy ngọt ngào hâm nóng bầu chất lỏng hiện sinh của ngàn ngàn phún thạch cho tôi sức chịu đựng âm thầm của hạt sống đầu tiên trước khi nẩy mầm sau cuộc giao thoa toàn bích ngày thiên nhụy khai hoa từ đó niềm vui của tôi thỉnh thoảng là khoảng cách giữa lên/xuống/vào &ra -ianbui Cao Xuân Tứ Đêm trên quê hương Chiều trên quê hương tôi có…       (Trịnh Công Sơn) đêm chửa hoang đàn chuột đẻ non mò không thấy mẹ gã mèo ngoại tình quơ cặp sừng gõ mõ giọt kinh loang trên giọt sữa thơm bưởi Biên Hoà nhám vỏ dưới tay tôi như đầu em mới cạo hôm qua quà quê hương gửi khúc ruột thừa ba phân ngắn lại một giờ về đâu em punk ơi giữa phố câm quá giờ gọi cửa tấm bích chương thấm đòn chữ nghĩa giữa đêm giăng bủa giam lũ tội đồ mắc lưới tình khờ bên mép công trường rùa vàng lột xác apocalypse nào Cao Xuân Tứ Đỗ Lê Anh Đào Da Thịt Kể Sự Tích Tình Yêu em gọi bờ vọng thung lũng dài áp dải đùi anh, lặn vào hông anh, buổi sáng nhựa mồ hôi chầm chậm lăn, không đợi em cong lưng mong anh thương mới cắn. em là nhà thơ nói không thành từ, anh là nhà giáo dạy không nên chữ, mê anh tội thân em cực vai anh rộng áp tim em co dãn mạch môi em mềm mềm trên cưng cứng anh mải nuôi mảng râu sáu giờ chiều cho em vụng về tìm sợi râu vàng trên vùng râu nâu. Em yêu anh người giống nòi Lạc Long hong bao mùa Thiên Mụ em uốn những vòng ngón tay ấp ủ nụ tình ta làm đọng giọt đục quánh trên ngọn tóc em, sóng sánh từ khóe mắt em khóc rồi cười anh nưng những giọt chất lỏng thuộc về em cắn chúng vỡ làm đôi nuốt vào ruột anh yêu em người đồng bằng sông Hồng tim ngọt máu mặn nặn nửa thương nửa nhớ. ta yêu nhau đôi người hai xứ sở mờ mờ ranh giới của xương hông anh và bả vai em. Đỗ Lê Anh Đào 11/17/2003 LYNH BACARDI CHỞ THUÊ ngày cạn trong con mắt ngứa của rận em khát một quả lửa nơi cuống cổ tôi đốt cháy mọi ngày dập tắt bầu đêm bằng khói nước mặc kệ chúng đi chuyến tàu chở nặng tâm thần em vút biến tôi chở cho em chuyến cuối trong biển đêm không thể. động mạch trên cổ tay mở mắt chúng khóc âm thanh của đứa bé chưa kịp nhìn đời tiếng rên rĩ dòng nước trắng ứ bầu vú em vật vã cánh cửa mình chưa kịp khép. .kìa. thành giòng chảy nơi cổ tay em níu chặt sợi tóc đen nặng trĩu trắng xóa không gian cỗ quan hai sinh thể bần bật bần bật tôi tắt ngún khoái cảm trải mình lăn thật mỏng những đầu ngón tay mang thai con chữ tới ngày sưng tấy con mèo mù vì đẻ nhiều chữ trên ổ mộ em chuyến chở thuê đắm ngày cạn tôi cong héo con rận cho ra đời giòng giống ngứa mắt bẩm sinh LYNH BACARDI 24/09/03. Thận Nhiên Dưới ánh sáng lễ hội nhiều màu & trên những nắp cống được giả định không còn chuột     (Vui chơi với kangaroos)      trung thành với đức hạnh của lưỡi ăn thịt cầy mỗi tuần một lần nuôi nấng niềm tin được ban phước từ một hoặc nhiều con chó trong những giấc mơ chúng ta thường trìu mến sủa vào mặt nhau khởi sự phán tiếng lạ khi tranh em út trong quán bia ôm một chân lí duy nhất để chết chỗ nào đáng to thì to chỗ nào nên dài thì dài hay chỗ ngồi trong bữa tiệc nhiều tỉ thực khách từ mọi nơi trên địa cầu em ở Bến Tre lên còn em từ Thanh Hóa anh thì Sysney anh này là Đài Loan nào, cầm lấy tiếng nói màu bọt bia đêm nay giải quyết mọi xung đột về văn hóa & lịch sử & chủng tộc… chúng ta tin rằng thơ là người đàn bà ăn ngủ với mình mang thai với mình sẽ sanh ra trái đất & một lũ bom nguyên tử uống - hò reo – múa bụng thử tưởng ngồi với Saddam Hussein dưới cái hầm đó hay ngủ chung ống nghiệm cừu Dolli cuộc giao phối giữa hoang tưởng và nỗi nhàm chán thường ngày sẽ sanh ra niềm vui tiều tuỵ mỗi đêm tất cả mọi điều ấy đang xảy ra trên một mặt phẳng dưới ánh sáng lễ hội nhiều màu vỉa hè metropolitan & trên những nắp cống được giả định không còn chuột 04/01/04 Thận Nhiên   Nguyễn Phước Nguyên Trừ Tịch   đêm kim cương nhịp đồng hồ. ánh trăng khuyết mái tóc. người-đàn-bà-thế-kỷ-20 khép lại cặp đùi cùng lúc đứa-con-gái-thế-kỷ-21 giang rộng đôi tay ôm con-thú-cô-đơn-nhồi-bông ép sát vào gò ngực nghe ấm áp trăn trở giao thừa. gã đàn ông cuối cùng đã tìm thấy căn cước mình trên chiếc bóng ngược chiều lòa dần theo ánh nến rụi tàn, cương phản độ cứng dâng trong bàn tay nắm chặt đặt chính xác giữa đôi chân. trong ghi nhận cùng một lúc hai sự kiện đó, tôi thành nhân chứng của lịch sử nhân loài từ thuở hồng hoang cho đến nay - từ khi con người chỉ biết làm tình như thú vật cho đến khi biết áp dụng những tư thế của thú vật để làm tình. tôi không thể chứng minh, hay diễn đạt (dù ở góc cạnh khoa học hay nghệ thuật) tại sao với tôi tranh Pollock giống tranh các em bé lên năm, hay thú vật Picasso vẽ không khác lắm thú vật vẽ trong động người tiền sử. những câu hỏi đặt ra như những khêu gợi của linh hồn và thân xác, mà đa số các câu trả lời chỉ dừng lại ở sự làm tình với một nhục thể được bán buôn. (vả chăng tác phẩm là biên lai của cuộc giao thương đó?) có khi tôi muốn lên eBay bán đấu giá phần tuổi còn lại của mình cho những bé gái Việt Nam mua bằng những nụ-cười-sắp-mất-ngây-thơ. và tôi nhận chân nụ cười trẻ con nào cũng ngây thơ, nhưng không có sự ngây thơ nào giống sự ngây thơ nào, ngay cả giữa những đứa trẻ khi chúng cười với nhau. nhưng tôi không cần sống lâu để chứng kiến ngày khoa học genetic engineering có thể tạo ra những nụ cười thơ ngây như thế từ một dây DNA của các em bé Việt Nam, hay của con gái tôi. đêm kim cương nhịp đồng hồ. ánh trăng khuyết mái tóc. người-đàn-bà-thế-kỷ-20 khép lại cặp đùi cùng lúc đứa-con-gái-thế-kỷ-21 giang rộng đôi tay ôm con-thú-cô-đơn-nhồi-bông ép sát vào gò ngực nghe ấm áp trăn trở giao thừa. gã đàn ông cuối cùng đã tìm thấy căn cước mình trên chiếc bóng ngược chiều lòa dần theo ánh nến rụi tàn, cương phản độ cứng dang trong bàn tay nắm chặt đặt chính xác giữa đôi chân. trong ghi nhận cùng một lúc hai sự kiện đó, tôi, thú thật tôi, thú vật. Nguyễn Phước Nguyên Pablo Neruda Đỗ Lê Anh Đào chuyển ngữ SADDEST POEM I can write the saddest poem of all tonight. Write, for instance: "The night is full of stars, and the stars, blue, shiver in the distance." The night wind whirls in the sky and sings. I can write the saddest poem of all tonight. I loved her, and sometimes she loved me too. On nights like this, I held her in my arms. I kissed her so many times under the infinite sky. She loved me, sometimes I loved her. How could I not have loved her large, still eyes? I can write the saddest poem of all tonight. To think I don't have her. To feel that I've lost her. To hear the immense night, more immense without her. And the poem falls to the soul as dew to grass. What does it matter that my love couldn't keep her. The night is full of stars and she is not with me. That's all. Far away, someone sings. Far away. My soul is lost without her. As if to bring her near, my eyes search for her. My heart searches for her and she is not with me. The same night that whitens the same trees. We, we who were, we are the same no longer. I no longer love her, true, but how much I loved her. My voice searched the wind to touch her ear. Someone else's. She will be someone else's. As she once belonged to my kisses. Her voice, her light body. Her infinite eyes. I no longer love her, true, but perhaps I love her. Love is so short and oblivion so long. Because on nights like this I held her in my arms, my soul is lost without her. Although this may be the last pain she causes me, and this may be the last poem I write for her. Bài Thơ Buồn Nhất Đêm nay, tôi sẽ làm bài thơ buồn nhất trong tất cả Viết, thí dụ như là, "đêm này đầy sao, và những vì sao, xanh, rung rẩy từ tầm xa." Làn gió đêm quay cuồng ca hát trong lòng trời. Đêm nay, tôi sẽ làm bài thơ buồn nhất trong tất cả Tôi đã từng yêu nàng, và đôi khi nàng cũng từng yêu tôi. Trong những đêm như thế này, tôi đã từng ôm ấp nàng trong tay, Tôi hôn nàng thật nhiều dưới màn đêm vô tận. Nàng đã từng yêu tôi, đôi khi tôi đã từng yêu nàng. Làm sao mà tôi có thể không yêu đôi mắt to và tĩnh mịch đó? Đêm nay, tôi sẽ làm bài thơ buồn nhất trong tất cả Khi nghĩ lại là tôi không có nàng, khi cảm nhận được là tôi đã mất nàng. Khi nghe màn đêm mênh mông, càng mênh mông thêm khi mất nàng. Và bài thơ sa vào lòng như sương sa vào cỏ. Có nghĩa gì không khi tình tôi không giữ được nàng. Màn đêm vẫn đầy sao và nàng vẫn không ở cùng tôi Chỉ có vậy thôi. Từ xa thẳm, có ai hát. Từ xa thẳm. Linh hồn của tôi đã lạc mất khi không có nàng. Như là để đem nàng lại gần, mắt tôi tìm kiếm nàng. Tim tôi tìm kiếm nàng và nàng không ở cùng tôi. Cũng những màn đêm như nhau bạc trắng những hàng cây như nhau. Chúng ta, chúng ta của ngày xưa đó, chúng ta đã không còn nữa. Tôi không còn yêu nàng, đúng vậy, nhưng chao ôi, tôi đã yêu nàng biết chừng nào. Tiếng nói tôi đã từng tìm kiếm gió đêm để chạm được tai nàng. Của người khác. Nàng sẽ là của người khác. Như nàng một lần đã từng thuộc về nụ hôn tôi. Giọng nói của nàng, thân thể nhẹ nhàng của nàng. Đôi mắt vô cùng của nàng. Tôi không còn yêu nàng, đúng, nhưng có lẽ tôi đã yêu nàng. Tình yêu thì quá ngắn mà lãng quên thì quá lâu. Vì trong nhưng đêm như vầy tôi ôm nàng trong vòng tay, linh hồn tôi thất lạc khi mất nàng. Dẫu cho đây là niềm đau cuối nàng tặng cho tôi, và đây là bài thơ cuối tôi làm cho nàng. Pablo Neruda Đỗ Lê Anh Đào chuyển ngữ Phạm Lộc Đoản khúc chiều   Những dấu hỏi chưa hề chạm đến Cơn thịnh nộ thinh không Chấm đen ngun ngút Cuốn lốc cơn tàn noi Chiều thét điếng mềm mại Trong nỗi đợi lẫm liệt thời gian Những sợi tóc Rơi xuống từ đôi mắt thâm thù Hằn vết nứt thời gian Cơn đau sáng thế Nơi quạnh quẽ trong đôi mắt Cứu thế Chiều nghiêng mệt lả Chút thời gian còn sót lại Nghiêng qua bàn tay rướm nổi Ngang. Lên đôi mắt – xót Chết điếng thinh không Thụ thai hình hài lạ lẫm Chiều lốc bụi Vòng xoay thăm thẳm Nát điếng thời gian âm u Những sợi tóc rụng nhòa Những sợi tóc rụng nhòa Nghiệt điếng. Phạm Lộc Tôn Thất Phương Hãy Vuốt Ve Nhau Cho Đến Khi Những Con Chữ Chảy Máu Sáng nay con chim cựa mình trong buồng tắm cất cao cổ tiếng gáy ngằn ngặt treo trên một nỗi nhớ gợi đến một điều răn chưa bao giờ thuộc giữa những sợi tóc pha màu thuốc nhuộm ố vàng một giòng ký ức chảy ngang đời những con sông rồi sẽ mặn dần theo biển trái cấm đầu tiên đã xác tín một dấu răng sâu trên xác của con bọ đã đóng muối trong mớ tóc pha mầu thuốc nhuộm ẩn giấu một niềm bí mật của chiếc xương sườn dự cảm hãy vuốt ve nhau đi bằng dự tính mọc trên những kẽ răng sâu đã ố rữa với thời gian để cái cắn đầu đời trên môi sẽ bật lên những cánh buồm tươm mủ đục mầu mặt trời ngầu trong ánh mắt trưa Dịu dàng và dịu dàng cảm tính loài rắn hãy ngoe nguẩy đi chiếc lưỡi Eva hãy vuốt ve nhau đi bằng một lời cầu nguyện để nốt mụt trên lưỡi sẽ vỡ toe những mầu nhiệm trong lòng bàn tay người hành khất bên đường tối nay sẽ mọc lên những đốm lửa sưởi ấm lấy cái dạ dầy rỗng qua lần ôm lấy chính mình và cho dù con chim đã thôi không cựa mình trong buồng tắm trên xác của con bọ đã đóng cứng chiếc xương sườn dự cảm nốt mụt đã vỡ toe trên tay người hành khất nhức nhối những mầu nhiệm thì hãy nhớ làm dấu thánh nơi cuối nhà thờ những giọt nước rồi sẽ đổ xuống để được nghe tiếng khóc của đứa trẻ bị tước bỏ quyền được có tội trong vòng tay âu yếm của mẹ thôi hãy đổ tất cả những rác rưởi xuống một lòng sông chợt trôi ngang đời để còn có thể được thấy đóa poppies nở dịu dàng trên môi người hành khất một nỗi khát ngấu đầy lòng sông những giọt ăn năn loanh quanh trên khóe mắt chợt chảy về qua một điều răn và này chiếc lưỡi Eva hãy vuốt ve nhau đi cho đến khi những con chữ chảy máu. Tôn Thất Phương 06/03/2004 * * * Dự Tính hãy cắn vào môi đi em cái hôn đầu đời sẽ bật máu theo tháng năm những giọt máu trên môi sẽ vẫn đỏ tươi trong từng giấc ngủ để đêm nay giọt máu vẫn đỏ trên môi ở một góc phố Seattle trong một khuôn viên đại học Pittsburgh một ngã rẽ ngọt ngào một lần rong chơi lạc mất đời nhau Dallas len qua phin cà phê giọt máu rời tim và ám ảnh về một cái chết trong giọt nước mắt Sacramento hay trong lời cầu nguyện San Jose    sẽ có những giọt máu ngoan hiền có những giọt cuồng dại có giọt u uẩn giọt đam mê nhưng không có giọt nào đỏ tươi em trong cơn mớ sảng chuỗi nói cười một lần vang lên âm âm lúc năm giờ tiếng đập cửa của giấc mơ rách vỡ tan ký ức để lộ hẳn một khuôn mặt tuềnh toàng thơ một chứng ung thư mới sản xuất với độ chảy của những con tinh trùng trong cái hôn cuối sót lại một đôi cánh ruồi vỗ nhức nhối trong đêm mất ngủ thôi cuộc làm tình nhếch nhác thôi những lần mang thai lười biếng thôi những lần dửng dưng phá thai bằng tiếng búa hằn lên những vết chân mất ngón lạc mất đường nhau rồi giọt máu cuối cùng cũng sẽ lặng câm khi tiếng cười em vỡ toang trong mạch máu anh những khát vọng về một chuyến đi rất xa vượt ra ngoài giới hạn của trí nhớ những giấc mơ có thực hiện hữu trong một thế giới mới nơi anh được sống thêm một lần nữa trong em những giọt máu vẫn hiền hòa chảy dần về phía biển lớn và em sẽ được thấy lần đắm sau cùng của anh trong giọt máu ố đen tuôn ra từ hốc mắt để có bao giờ trên vết chân đã in lại trong đời sẽ mất đi những dấu vết của ngón để em không còn đau nỗi đau Pittsburgh có lẽ em đã không bao giờ đoán nổi cộm trong một bào thai chưa bao giờ hình thành sau lần con tinh trùng cuối cùng đắm mình trong giọt máu đen tự vẫn là dự tính của một chứng ung thư mới Tôn Thất Phương Giới Thiệu Tác Giả: Nữ Sĩ Emily Bronte (1818 - 1848) Emily Jane Bronte sinh ngày 30 tháng 7, năm 1818 tại in Thornton, Yorkshire (miền Bắc, Anh Quốc). Nàng là thứ nữ của nhà truyền giáo Patrick Bronte và bà Maria. Khi Emily lên 3 tuổi thì mẹ nàng qua đời vì chứng bệnh ung thư. Sau đó, dì của nàng là Aunt Branwell đến ở chung để giúp anh rể nuôi dạy các cháu. Emily có tất cả 6 chị em, nhỏ nhất là Anne. Cả gia đình ở tại nhà xứ trong giáo phận Haworth, Yorkshire. Một bên là cánh đồng hoang vắng, một bên là nghĩa trang của giáo dân trong vùng. Khi Emily lên 6 tuổi, nàng học ở ngôi trường nội trú do một tổ chức từ thiện cai quản. Đó là trường the Clergy Daughters' School ở Cowan Bridge. Các cô chị của nàng là Maria, Elizabeth, và Charlotte cũng học tại đây. Cách sinh hoạt tại trường hoàn toàn chẳng khá hơn hoàn cảnh khó khăn của chị em nàng ở nhà. Tại đây, các nữ sinh phải ép mình vào cuộc sống khổ hạnh, với niềm tin cho phần hồn được cứu rỗi. Họ luôn chịu đói, lạnh, kiệt sức, và thường đau ốm. Đặc biệt là Maria, dù còn bé bỏng mà đã có trách nhiệm của một người mẹ trong việc chăm sóc các em. Nàng cố gắng mọi khả năng để lèo lái vai trò của mình một cách tuyệt đối. Cho dù nhận lãnh những điều khắc nghiệt nhất. Vào năm 1825, cả Maria và Elizabeth đều từ trần vì lao phổi. Chính căn bệnh nầy về sau đã kết liễu cuộc đời Emily và Anne, em gái của nàng. Sau nỗi đau buồn vì mất đi hai người thân yêu trong gia đình, Charlotte và Emily được cho về nhà. Song, suốt đời họ chẳng hề quên thời gian khủng khiếp và cực kỳ khổ ải tại trường. Với kinh nghiệm nầy, Charlotte nghiễm nhiên trở thành một điển hình gương mẫu tại trường Lowood. Chính hình ảnh tiêu biểu đó đã làm nổi bật Jane Eyre, nhân vật chính đầy khí phách trong tác phẩm cùng tên của nàng. Đời sống ở nhà khiến chị em Emily cảm thấy dễ chịu hơn, dù tuổi thơ của họ chỉ cô lập bên cánh đồng hoang. Ngoài tình cảm chị em, quan hệ của họ đối nhau ngày càng vô cùng thân thiết gắn bó, qua trao đổi, dự phần chung trong cuộc chơi đầy sôi nổi. Trò chơi bắt đầu vào năm 1826, khi người cha mang về cho cậu con trai Branwell một chiếc hộp với những chú lính bằng gỗ. Mỗi chị em Emily tự chọn cho mình một chú lính nho nhỏ. Sau đó, tự đặt tên và tạo cả nhân vật cho chú lính. Mỗi nhân vật mang đầy đủ vai trò và cá tính như một người đời thường. Có thể nói, đó là nền tảng bắt đầu cho việc sáng tạo một thế giới kỳ ảo đầy tình tiết tròng tréo mà gia đình Brontes theo đuổi cả 16 năm. Suốt thời gian ấy, họ đã sáng tác những tác phẩm nho nhỏ bao gồm truyện, kịch, sử, và thơ. Tất cả qua trí tưởng tượng về những nhân vật và các vai trò hào hùng đáng yêu đáng quý. Rất tiếc, chỉ có tác phẩm của Charlotte và Branwell viết trong thời gian ấy là còn tồn tại đến ngày nay. Các sáng tác của Emily chỉ còn lại những bài thơ. Những bài thơ nồng nàn và tuyệt vời nhất của Emily đều xuất phát từ bối cảnh của cái thế giới giả tưởng "Gondal." Đối với Emily, trí tưởng tượng sẽ dẫn dắt con người vào những cuộc phiêu lưu ảo diệu. Các câu chuyện mộng tưởng đều có thể gắn liền hoặc phản ảnh đời sống thực tại. Nó có thể là chuỗi đơn điệu của những công việc nhà vặt vảnh thường ngày, của bước chân ơ hờ trên cánh đồng hoang sơ. Song, độc giả lại sai lạc khi kết luận rằng cái thơ mộng trữ tình trong Gondal khác biệt với điều mà Emily nhận thấy ở môi trường quanh nàng. Vì Emily đã chứng minh rõ trong tác phẩm Wuthering Heights của mình ("Đỉnh Gió Hú"). Qua đó, hình ảnh vùng quê Yorkshire vô cùng thân thương của nàng đã trở thành bối cảnh cho câu chuyện bi thương. Đơn giản chỉ có thế. Không gian ấy, cái nồng cháy và diễm lệ ấy, nó cũng mang những nét tương tự mà bất cứ ai có thể mộng tưởng đến. Ai dám bảo, sự nồng nàn dào dạt không thể tìm thấy được ở cánh đồng hoang vắng, ở mùa đông lạnh lẽo, hoặc từ những sườn đồi nâu sạm. Có thể nói, do tính xúc cảm mãnh liệt và tâm hồn nghệ sĩ của mình đã gắn liền với thời thơ ấu, nên Emily Bronte rất ít khi xa nhà. Cực chẳng đã phải đi, thì đó là điều rất khó chịu với nàng. Vào 1835 khi vừa 17 tuổi, Emily theo học tại trường Roe Head, nơi cô chi. Charlotte của nàng dạy ở đó. Xa nhà chẳng bao lâu, Emily trở nên xanh xao gầy guộc khiến cô chị lo sợ em mình phải bỏ mạng nên thuyết phục cho Emily về nhà. Hai năm sau, Emily lại rời nhà để đi dạy kèm xa. Song, cũng thất bại. Năm 1842, nàng lại học xa nhà. Lần nầy tại Bĩ, và cũng không khá hơn. Qua 2 lần xa nhà, nàng đều không chịu nổi lòng khắc khoải nhớ nhà, nhớ vùng quê hoang dã của mình. Nàng khó thể nào thích nghi với vai trò và cung cách của người con gái quý phái đài các. Nàng chẳng hòa nhập nổi với người dưng kẻ lạ. Nói chung, không đời nào nàng thích ứng với môi trường lạc lỏng. Ngoài gia đình, Emily chẳng bao giờ có bạn bè thân. Vào 1845, Charlotte vô tình bắt gặp những bài thơ Emily viết về Gondal, và cô đã đọc lên. Biết được, Emily vô cùng tức giận. Tuy nhiên, nhờ sự đổ bể nầy mà Charlotte, Emily và Anne mới ra mắt tập thơ của mình, dưới 3 bút hiệu Currer, Ellis và Acton Bell. Dù chỉ bán được 2 quyển, nhưng họ nhất quyết không bỏ cuộc. Wuthering Heights được viết từ 1845-1846, trong lúc Charlotte đang thảo The Professor và Jane Eyre, và Anne viết quyển Agnes Grey. Wuthering Heights xuất bản năm 1847, và được ký dưới bút hiệu Ellis Bell. Tác phẩm gây được sự chú ý đáng kể. Đó là những lời phê phán chỉ trích. Dư luận không ít người sững sờ kinh khiếp vì nội dung khá táo bạo của tác phẩm. Trong khi các chị em đang từng bước cố gắng để trở nên những cây viết có tên tuổi, thì mộng họa sĩ của Branwell thất bại, và chàng sa ngã vào vòng rượu chè hút sách. Vào tháng 9, 1848 Branwell từ trần, và cái chết của chàng mở đầu cho chuỗi ngày bệnh hoạn ốm đau của Emily. Chứng lao phổi đã giết nàng chớp nhoáng. Hoặc giả, nàng tự xuôi tay đầu hàng trước bệnh tình của mình. Tuy ốm đau đến đi không nổi, nàng vẫn tự hành xác, mỗi ngày dậy sớm cho súc vật ăn. Emily từ giã cõi đời vào lúc 30 tuổi, ngày 19 tháng 12, 1848. Nàng ra đi vội vã, không kịp tận hưởng cảnh hoa đâm chồi hé nụ mà Charlotte đã tìm thấy trên cánh đồng hoang cho cô em yêu mến đời thiên nhiên mộc mạc của mình. Tính tự gò bó vào khuôn khổ kỷ luật một cách triệt để, và tâm hồn nghệ sĩ với cái nhìn đầy mộng tưởng của Emily vẫn tiếp tục đi vào lòng độc giả qua lời thơ của nàng, đặc biệt là tuyệt tác Wuthering Heights. Nguyệt Trinh (Feb. 12, 2004) ____ http://www.gradesaver.com/ClassicNotes/Authors/about_emily_bronte.html   * * * nghìn thu an giấc (vĩnh biệt Florence, 01/30/04) * cảm tác từ Sleep Brings No Joy To Me tác giả: Emily Bronte giấc ngủ nầy đâu thể mơ niềm vui khi thương nhớ muôn đời theo bất tử tâm tư còn thống khổ chẳng ngôn từ nén thở dài suốt tháng năm triền miên giấc ngủ nầy chưa thể mang bình yên cứ chập chờn ảo ảnh bóng tử thần mắt mở sáng sẽ không hề cảm nhận nấm mộ sầu, cõi chết nào quanh đây giấc ngủ nầy ước vọng chẳng đầy tay nẻo đau thương dằn vặt dốc đoạn trường bến bờ đó tàn phai vườn mộng tưởng chừ âm u sâu thẳm vạn mùa trăng giấc ngủ nầy không vực nổi bản năng ta cúi đầu bất lực vỡ theo lòng xương thịt cạn giong buồm vào biển lộng sóng mịt mù hồn liệm giữa buồn câm giấc ngủ nầy đâu kể hết tình thâm tìm tay nhau xoa dịu vết thăng trầm đời lạnh lùng thiếu vắng lệ từ tâm về ru gió ta buông mình tuyệt vọng giấc ngủ nầy không đoạn kết chờ mong tim cô liêu trời đất cũng nhạt nhòa ta chỉ nguyện một lần quên tất cả quên nghìn thu cho trọn giấc muôn trùng Nguyệt Trinh (Feb. 06, 2004) ----- Sleep Brings No Joy To Me -- Emily Bronte -- Sleep brings no joy to me, Remembrance never dies; My soul is given to misery And lives in sighs. Sleep brings no rest to me; The shadows of the dead My waking eyes may never see Surround my bed. Sleep brings no hope to me; In sounder sleep they come. And with their doleful imagery Deepen the gloom Sleep brings no strength to me, No power renewed to brave: I only sail a wilder sea, A darker wave. Sleep brings no friend to me To soothe and aid to bear; They all gaze, oh, how scornfully, And I despair. Sleep brings no wish to knit My harassed heart beneath: My only wish is to forget In the sleep of death. (Wuthering Heights and Poems, 298) http://www.recmusic.org/lieder/b/ebronte/sleep.html ===== "[16] Be joyful always; [17] pray continually; [18] give thanks in all circumstances, for this is God's will for you in Christ Jesus." -- 1 Thessalonians 5:16-18 -- ===== "[16] Be joyful always; [17] pray continually; [18] give thanks in all circumstances, for this is God's will for you in Christ Jesus." -- 1 Thessalonians 5:16-18 -- vùng lá nhớ /* cảm tác từ Fall, Leaves, Fall tác giả: Emily Bronte */ một vùng lá đổ hoa tàn đêm dài thăm thẳm ngày càng xuống nhanh reo từng phiến lá chân thành hồn thiêng gọi nhớ trên cành thu phong vòng hoa nở giữa mênh mông phủ đầy tuyết lạnh như vòng hương hoa nơi nầy cát bụi hiền hòa cội hồng đã trổ thật thà cho nhau dù đêm rã mục trên đầu dù sương khuya đọng nửa màu trăng vơi ta còn vui mãi, ơn đời ta còn khấn nguyện bên trời thê lương Nguyệt Trinh (Feb. 08, 2004) ----- Fall, Leaves, Fall -- Emily Bronte -- Fall, leaves, fall; die, flowers, away; Lengthen night and shorten day; Every leaf speaks bliss to me Fluttering from the autumn tree. I shall smile when wreaths of snow Blossom where the rose should grow; I shall sing when night's decay Ushers in a drearier day. http://www.recmusic.org/lieder/b/ebronte/fall.html Chủ biên: Phạm Chi Lan lanpham4@comcast.net Phụ biên tập: Nguyễn Phước Nguyên Nguyễn Tiến Dũng * Sung Nguyễn Đinh Yên Thảo * Trịnh Thanh Thủy Homepage:  http://vanhocnghethuat.org E-mail: vhnt@vanhocnghethuat.org Copyright 2004 VHNT Publications. All rights reserved.